মেঘালয়ৰ উপ-মুখ্যমন্ত্ৰী স্নিয়াওভালাং ধৰে কয় যে ৰাজ্য চৰকাৰে প্ৰস্তাৱিত শ্বিলং ৰোপৱে’ প্ৰকল্পক লৈ উত্থাপিত উদ্বেগসমূহ পৰীক্ষা কৰি আছে আৰু অহা কেইদিনমান বা সপ্তাহৰ ভিতৰত এই সমস্যাসমূহৰ সমাধান হ’ব বুলি তেওঁ আশা প্ৰকাশ কৰে।
প্ৰকল্পটোৱে সকলো প্ৰয়োজনীয় পদ্ধতি মানি চলাৰ লগতে সংশ্লিষ্ট কৰ্তৃপক্ষৰ পৰা প্ৰয়োজনীয় অনুমোদন লাভ কৰিছে বুলি ধৰে দাবী কৰে। তেওঁৰ মতে, চৰকাৰে খৰখেদা নকৰি সাৱধানে আৰু পদ্ধতিগতভাৱে আগবাঢ়িছে।
মুখ্যমন্ত্ৰী কনৰাড কে. চাংমাই পূৰ্বে প্ৰকল্পটোৰ বিষয়ে দিয়া ব্যাখ্যাৰ কথা উল্লেখ কৰি ধৰে কয় যে সংশ্লিষ্ট বিভাগসমূহৰ পৰা যথাযথ অনুমোদনৰ পিছত প্ৰয়োজনীয় অনুমতি লাভ কৰা হৈছিল। এই বিতৰ্ক ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত বুলি উত্থাপিত পৰামৰ্শৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই তেওঁ এই দাবী নাকচ কৰি কয় যে ডাঙৰ আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প ৰূপায়ণৰ সময়ত এনে সমস্যা প্ৰায়ে উদ্ভৱ হয়।
“প্ৰক্ৰিয়াটো সম্পূৰ্ণৰূপে বুজিবলৈ মানুহক সময় লাগিব পাৰে, কিন্তু আমি আগবাঢ়ি যোৱাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ,” তেওঁ কয়।
চৰকাৰে বিষয়টো সক্ৰিয়ভাৱে পৰ্যালোচনা কৰি আছে বুলি পুনৰ দোহাৰি ধৰে সোনকালে সমাধান পোৱা যাব বুলি আশা প্ৰকাশ কৰে। অৱশ্যে তেওঁ উদ্বেগসমূহ সমাধানৰ বাবে কোনো নিৰ্দিষ্ট সময়সীমা বা প্ৰকল্প ৰূপায়ণৰ সূচীত কোনো পৰিৱৰ্তনৰ ইংগিত দিয়া নাই।
আনহাতে, খাছী হিলছ স্বায়ত্তশাসিত জিলা পৰিষদে (KHADC) ৰোপৱে’ প্ৰকল্পৰ সৈতে জড়িত ইয়াৰ এজন বলবৎকাৰী বিষয়াৰ বিৰুদ্ধে দাখিল কৰা এফআইআৰক লৈ উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ কাষ চাপিব পাৰে বুলি জনায়।
কেএইচএডিচিৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য উইনষ্টন টনি লিংডোহে কয় যে ১৫১ কোটি টকাৰ প্ৰকল্পটোৰ তলৰ টাৰ্মিনেল স্থল জব্দ আৰু ছিল কৰাৰ সময়ত পৰিষদে আইনৰ কাঠামোৰ ভিতৰতে কাম কৰিছিল। প্ৰয়োজন হ’লে আইনী আশ্ৰয় ল’বলৈ পৰিষদে কুণ্ঠাবোধ নকৰিব বুলি তেওঁ কয়। মঙলবাৰে এই ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা বাণিজ্য বিভাগৰ এজন বলবৎকাৰী পৰিদৰ্শকৰ বিৰুদ্ধে এফআইআৰ দাখিল কৰা হৈছিল।
বিষয়াগৰাকীয়ে পৰিষদৰ কাৰ্যবাহী সমিতিয়ে অৰ্পণ কৰা ক্ষমতাৰ অধীনত চৰকাৰী দায়িত্ব পালন কৰাৰ সময়ত কাম কৰিছিল বুলি লিংডোহে দাবী কৰে। তেওঁ দৃঢ়তাৰে কয় যে পৰিষদে ইউনাইটেড খাছী-জয়ন্তীয়া হিলছ জিলা (অজনজাতীয় লোকৰ দ্বাৰা ব্যৱসায়) নিয়মাৱলী, ১৯৫৪-ৰ অধীনত নিজৰ কৰ্তৃত্বৰ ভিতৰতে কাম কৰিছে আৰু নিজৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ অতিক্ৰম কৰা নাই।
এফআইআৰ দাখিল কৰা হৈছে যদিও বিষয়টো এতিয়াও আনুষ্ঠানিক আদালতৰ গোচৰলৈ পৰিণত হোৱা নাই বুলি লিংডোহে উল্লেখ কৰে। এফআইআৰৰ প্ৰতিলিপি সংগ্ৰহ কৰি অভিযোগসমূহ পৰীক্ষা কৰিবলৈ পৰিষদৰ আইন বিভাগক নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে।
ভিপিপি নেতৃত্বাধীন কেএইচএডিচিয়ে এনপিপি নেতৃত্বাধীন ৰাজ্য চৰকাৰক পৰিষদক দুৰ্বল কৰা আৰু ১৯৫৪ চনৰ নিয়মাৱলীৰ বিধানসমূহক অৱজ্ঞা কৰাৰ চেষ্টাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰে।
ভূমিৰ দায়িত্বত থকা কেএইচএডিচিৰ কাৰ্যবাহী সদস্য পাৱেল ছ’খলেটে প্ৰশ্ন কৰে যে পৰিষদৰ কৰ্তৃত্বৰ অধীনত দায়িত্ব পালন কৰা এজন বিষয়াৰ বিৰুদ্ধে চৰকাৰে কেনেকৈ এফআইআৰ দাখিল কৰিব পাৰে। তেওঁ গুৰুত্ব আৰোপ কৰি কয় যে পৰিষদৰ বিষয়াসকলে ষষ্ঠ অনুসূচীৰ অধীনত ক্ষমতাপ্ৰাপ্ত সাংবিধানিক প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰতিনিধি হিচাপে চৰকাৰী ক্ষমতাত ৰোপৱে’ স্থল পৰিদৰ্শন কৰিছিল।
ছ’খলেটে উল্লেখ কৰে যে নিয়মাৱলী অনুসৰি নিয়ন্ত্ৰিত অঞ্চলত ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপ চলোৱা অজনজাতীয় ব্যক্তি আৰু কোম্পানীসমূহে বৈধ বাণিজ্যিক অনুজ্ঞা-পত্ৰ লাভ কৰাটো বাধ্যতামূলক। চৰকাৰ সমৰ্থিত প্ৰকল্পসমূহক আইন মানি নচলাকৈ চলিবলৈ দিলে আইন আৰু পৰিষদৰ কৰ্তৃত্ব দুয়োটা দুৰ্বল হ’ব পাৰে বুলি তেওঁ সতৰ্ক কৰি দিয়ে।
তেওঁ লগতে অভিযোগ কৰে যে এফআইআৰৰ উদ্দেশ্য আছিল বলবৎকাৰী বিষয়াসকলক ভয় খুৱাই নিয়ন্ত্ৰণমূলক ব্যৱস্থাৰ পৰা বিৰত ৰখা, বিশেষকৈ চৰকাৰী প্ৰকল্পৰ ক্ষেত্ৰত। তেওঁ লগতে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰে যে চৰকাৰী ভূমি বেংক ব্যৱহাৰ কৰি বাধ্যতামূলক বাণিজ্যিক অনুজ্ঞা-পত্ৰ অবিহনে বাহিৰৰ কোম্পানীৰ প্ৰৱেশৰ সুবিধা কৰি দিব পৰা যায়।
নিয়মাৱলীৰ ৭(গ) আৰু ৭(ঘ) ধাৰা উল্লেখ কৰি লিংডোহে কয় যে অনুমোদিত বিষয়াসকলৰ বৈধ অনুজ্ঞা-পত্ৰ অবিহনে চলি থকা প্ৰতিষ্ঠানত প্ৰৱেশ কৰি সামগ্ৰী জব্দ আৰু প্ৰতিষ্ঠান ছিল কৰাৰ ক্ষমতা আছে। এই বিধানসমূহে বিষয়াসকলে সদিচ্ছাৰে কৰা কামকো সুৰক্ষা দিয়ে।
তেওঁ গুৰুত্ব আৰোপ কৰি কয় যে মাটি ৰাজ্য চৰকাৰৰ বুলি ক’লেই ৰূপায়ণকাৰী কোম্পানীটো নিয়মাৱলী মানি চলাৰ পৰা ৰেহাই নাপায়।
পৰিষদৰ মতে, ৰোপৱে’ প্ৰকল্প ৰূপায়ণ কৰা কোম্পানীটোৱে মে’ মাহত বাণিজ্যিক অনুজ্ঞা-পত্ৰৰ বাবে আবেদন কৰিছিল যদিও প্ৰয়োজনীয় নথি-পত্ৰ জমা দিয়াত ব্যৰ্থ হৈছিল। কাৰণ দৰ্শোৱাৰ জাননী লাভ কৰাৰ পিছতো ত্ৰুটিসমূহ সমাধান নহ’ল।
ৰিয়াট লাবান দৰবাৰ পাইলুনৰ পৰা অনাপত্তি প্ৰমাণপত্ৰ (NOC) লাভ কৰা বুলি পৰিষদে জনায়, কিন্তু হিমা মাইল্লিয়েম আৰু সংশ্লিষ্ট দৰবাৰ শ্বনঙৰ পৰা অনুমোদন এতিয়াও বাকী আছে।
কাম ইতিমধ্যে আৰম্ভ হৈছে বুলি অভিযোগ লাভ কৰাৰ পিছত পৰিষদৰ বলবৎকাৰী বিষয়াসকলে প্ৰকল্পস্থলী পৰিদৰ্শন কৰা বুলি জানিব পৰা গৈছে। প্ৰস্তুতিমূলক কাম আৰু নিৰ্মাণ কাৰ্যৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নাকচ কৰি লিংডোহে উল্লেখ কৰে যে চুক্তিখনত ভূমি সমতলকৰণ, গছ কটা আৰু প্ৰকল্প ৰূপায়ণৰ অংশ হিচাপে অন্যান্য কাম অন্তৰ্ভুক্ত আছে।
তেওঁ উমিয়াম প্ৰকল্পৰ পৰিস্থিতিৰ সৈতে তুলনা কৰে, য’ত কোম্পানীটোৱে কাম আৰম্ভ কৰাৰ পূৰ্বে সকলো প্ৰয়োজনীয় অনুজ্ঞা-পত্ৰ আৰু নথি-পত্ৰ নিশ্চিত কৰিছিল।
