বৰ্তমান সময়ত আমাৰ দেশৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক আন্তঃগাঁথনিৰ দ্ৰুত পৰিৱৰ্তন ঘটিছে ঠিকেই, কিন্তু ইয়াৰ বিপৰীতে ভাৰতীয় নাগৰিকসকলৰ দৈনিক আহাৰ গ্ৰহণৰ তালিকাত এক গভীৰ অসংগতিয়ে গা কৰি উঠিছে। শেহতীয়াকৈ ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ চমুকৈ আই চি এম আৰ (ICMR)-এ কৰা এক বিস্তৃত অধ্যয়নত এই উদ্বেগজনক তথ্য পোহৰলৈ আহিছে। প্ৰতিবেদনখনত প্ৰকাশ পোৱা অনুসৰি, আধুনিক ভাৰতীয় সমাজত খাদ্যশস্য বা কাৰ্ব’হাইড্ৰেটযুক্ত খাদ্যৰ প্ৰতি থকা অত্যাধিক আকৰ্ষণ এতিয়াও অপৰিৱৰ্তিত হৈ আছে। অথচ শৰীৰৰ বাবে অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয় সুষম খাদ্যৰ অন্যান্য উপাদান যেনে— সেউজীয়া শাক-পাছলি, সতেজ ফল-মূল, গাখীৰ আৰু প্ৰ’টিনযুক্ত মাংস জাতীয় খাদ্যক একাংশই তীব্ৰ অৱজ্ঞা কৰা দেখা গৈছে।
এই অধ্যয়নত ভাৰতীয় পৰিয়ালসমূহৰ দৈনিক খাদ্য গ্ৰহণৰ ধৰণটোক আই চি এম আৰ-এ আগবঢ়োৱা শেহতীয়া পুষ্টি সম্পৰ্কীয় নিৰ্দেশনাৰ সৈতে পুংখানুপুংখভাৱে তুলনা কৰা হৈছে। যি পৰিসংখ্যা ওলাই পৰিছে, সি সঁচাকৈয়ে চিন্তনীয়। অকল পঞ্জাব আৰু তামিলনাডুৰ চহৰ অঞ্চলক বাদ দি, দেশৰ আন প্ৰায় সকলোবোৰ ৰাজ্যতে এজন ব্যক্তিয়ে মাহেকীয়াকৈ গ্ৰহণ কৰা খাদ্যশস্যৰ পৰিমাণ নিৰ্ধাৰিত নিৰ্দেশনাতকৈ বহু বেছি। বিশেষজ্ঞসকলে প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ বাবে মাহে গড়ে ৭.৫ কিলোগ্ৰাম খাদ্যশস্য নিৰ্ধাৰণ কৰি দিছিল যদিও ভাৰতীয়ই ইয়াতকৈ বহু বেছি শস্য গ্ৰহণ কৰি আহিছে। অৱশ্যে ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম ঘটিছে কিছুমান কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলত; দিল্লী, পুডুচেৰী, চণ্ডীগড় আৰু লাক্ষাদ্বীপৰ বাসিন্দাসকলে নিৰ্ধাৰিত জোখতকৈ কম খাদ্যশস্য গ্ৰহণ কৰা বুলি প্ৰতিবেদনত প্ৰকাশ।
গ্ৰাম্য আৰু চহৰ অঞ্চলৰ খাদ্য গ্ৰহণৰ এক তুলনামূলক চিত্ৰ:
যদি আমি চাবলৈ যাওঁ, গ্ৰাম্য ভাৰত আৰু নগৰীয়া ভাৰতৰ মাজত শস্য ব্যৱহাৰৰ পৰিমাণত কিছু তাৰতম্য দেখা যায়—
- গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ স্থিতি: গাঁও অঞ্চলৰ ভিতৰত পশ্চিমবংগ, ওড়িশা, ত্ৰিপুৰা আৰু মণিপুৰত সৰ্বাধিক পৰিমাণৰ খাদ্যশস্য গ্ৰহণ কৰা হয়, য’ত শীৰ্ষত থকা মণিপুৰৰ লোকসকলে মাহে গড়ে ১১.২ কিলোগ্ৰাম শস্য খায়। এই তালিকাত ইয়াৰ পিছৰ স্থানসমূহত ক্ৰমান্বয়ে আছে বিহাৰ (১১.১ কিগ্ৰা), ৰাজস্থান (১০.৫ কিগ্ৰা) আৰু ছত্তীশগড় (১০.৩ কিগ্ৰা)।
- নগৰীয়া অঞ্চলৰ স্থিতি: চহৰীয়া অঞ্চলৰ ক্ষেত্ৰত ত্ৰিপুৰা এই তালিকাত প্ৰথম স্থানত আছে, য’ত প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে মাহে গড়ে ১১.২ কিলোগ্ৰাম খাদ্যশস্য ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ ঠিক পিছতেই ক্ৰমে মণিপুৰ (১১.১ কিগ্ৰা), বিহাৰ (১০.৫ কিগ্ৰা), অৰুণাচল প্ৰদেশ আৰু ছত্তীশগড় (১০.৪ কিগ্ৰা)-ৰ স্থান পোৱা গৈছে।
উপাৰ্জন আৰু অপুষ্টিকৰ জীৱনশৈলীৰ প্ৰভাৱ:
অধ্যয়নটোৱে মানুহৰ অৰ্থনৈতিক অৱস্থা আৰু খাদ্য গ্ৰহণৰ মানসিকতাৰ মাজত থকা এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সম্পৰ্কও দাঙি ধৰিছে। সাধাৰণ অৰ্থনীতিত দেখা যায় যে আয় বৃদ্ধিৰ লগে লগে মানুহে খাদ্যশস্যৰ ব্যৱহাৰ কমাই প্ৰ’টিন আৰু চৰ্বিজাতীয় খাদ্যৰ গ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰে। কিন্তু বৰ্তমানৰ বজাৰ ব্যৱস্থাত অত্যাধিক সংসাধিত খাদ্য (Processed Food) আৰু সহজলভ্য ৰেষ্টুৰেণ্ট সংস্কৃতিয়ে এক নতুন বিপদ মাতি আনিছে। ঘৰৰ সলনি বাহিৰত খাদ্য খোৱাটো এতিয়া দেশৰ এক বৃহৎ জনসংখ্যাৰ বাবে এক আভিজাত্য বা জীৱনশৈলীৰ অংশ হৈ পৰিছে। চিকিৎসা বিশেষজ্ঞসকলে সকীয়াই দিছে যে এই অপুষ্টিকৰ আৰু চৰ্বিযুক্ত খাদ্য গ্ৰহণৰ প্ৰথাই সমগ্ৰ দেশতে অসংক্ৰামক ৰোগ (Non-communicable diseases) যেনে ডায়েবেটিচ, হৃদৰোগ আদিৰ প্ৰাদূৰ্ভাৱ ভয়ংকৰভাৱে বৃদ্ধি কৰিব। যাৰ ফলত চিকিৎসা ব্যয় ইমানেই বাঢ়িব যে ই দেশৰ সামগ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ ওপৰত এক চৰম নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব।
শাক-পাছলি আৰু দাইল গ্ৰহণত চৰম হ্ৰাস:
এই সমগ্ৰ গৱেষণাত আটাইতকৈ হতাশাজনক দিশটো হ’ল শাক-পাছলিৰ ব্যৱহাৰ। সমগ্ৰ ভাৰতৰে চহৰ হওক বা গাঁও হওক, সকলো ঠাইতে প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ বাবে নিৰ্ধাৰণ কৰা মাহেকীয়া ১২ কিলোগ্ৰাম শাক-পাছলিৰ তুলনাত বাস্তৱত অতি নগণ্য পৰিমাণৰহে পাছলি খোৱা হয়। দেশৰ প্ৰায় ১৫ খনকৈ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলত মানুহে মাহেকত আনকি ৫ কিলোগ্ৰামতোকৈও কম শাক-পাছলি গ্ৰহণ কৰে।
একেদৰে, শৰীৰৰ প্ৰ’টিনৰ অভাৱ পূৰণ কৰিবলৈ নিৰামিষভোজীসকলৰ বাবে মাহে ২.৬ কিলোগ্ৰাম আৰু আমিষভোজীসকলৰ বাবে মাহে ১.৭ কিলোগ্ৰাম দাইল খোৱাৰ পৰামৰ্শ আগবঢ়োৱা হৈছিল যদিও বাস্তৱ ক্ষেত্ৰত সমগ্ৰ দেশতে দাইল গ্ৰহণৰ এই পৰিমাণো বহু তলত আছে।
সামৰণিত, আই চি এম আৰৰ এই গৱেষণাই স্পষ্ট কৰি দিছে যে অকল পেট ভৰাবলৈ কেৱল ভাত বা ৰুটী জাতীয় কাৰ্ব’হাইড্ৰেট খাই থকাৰ ফলত ভাৰতীয় সমাজ লাহে লাহে এক গোপন অপুষ্টিৰ দিশে গতি কৰিছে, যি ভৱিষ্যত প্ৰজন্মৰ বাবে এক ডাঙৰ স্বাস্থ্য সংকটৰ সংকেত।
