ভাৰতৰ প্ৰতিৰোধমূলক স্বাস্থ্য পৰিৱেশ তন্ত্ৰত ঘৰুৱা কীটনাশক যেনে তৰল বাষ্পীভৱনকাৰী, কইল, এৰ’ছল আদিয়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে, বিশেষকৈ ঘৰুৱা পৰ্যায়ত য’ত ভেক্টৰজনিত ৰোগৰ পৰা সুৰক্ষা অসমান হৈ আছে। বৃহস্পতিবাৰে মুকলি হোৱা ই ৱাই-হোম ইনচেক্ট কণ্ট্ৰল এছচিয়েচনৰ (এইচআইচিএ)ৰ এক যুটীয়া প্ৰতিবেদনত ঘৰুৱা কীটনাশকৰ বৰ্তমানৰ ১৮% জিএছটিৰ হাৰ ৫%-লৈ হ্ৰাস কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হৈছে। “ঘৰুৱা কীটনাশকৰ বাবে জিএছটি যুক্তিসংগতকৰণ: এটা জনস্বাস্থ্যৰ আৱশ্যকতা” শীৰ্ষক এই প্ৰতিবেদনখনে জনস্বাস্থ্য ৰক্ষা, বিশেষকৈ মেলেৰিয়া-ডেংগু প্ৰতিৰোধত এই সামগ্ৰীসমূহৰ ভূমিকা আৰু উচ্চ কৰৰ বাবে গ্ৰাম্য অঞ্চলত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ হ্ৰাস পোৱাৰ দিশটো আঙুলিয়াই দিছে।
ইৱাই-হাইকাৰ প্ৰতিবেদনত উল্লেখ কৰা হৈছে যে ঘৰুৱা কীটনাশকে মেলেৰিয়া, ডেংগু আৰু চিকুনগুনিয়াৰ দৰে ৰোগৰ বিৰুদ্ধে প্ৰথম প্ৰতিৰক্ষা সোপান হিচাপে কাম কৰে, বিশেষকৈ ঘৰুৱা পৰ্যায়ত য’ত ঘৰৰ ভিতৰত অৱশিষ্ট স্প্ৰে কৰা আৰু বিচনাৰ জালৰ দৰে বৃহৎ পৰিসৰৰ পদক্ষেপে ব্যৱহাৰিক আৰু আচৰণগত সীমাবদ্ধতাৰ সন্মুখীন হয়। এই গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰতিৰোধমূলক অৱদান থকাৰ পিছতো এই শ্ৰেণীটোৰ ওপৰত ১৮% কৰ আৰোপ কৰা হৈছে, আনহাতে ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰৰ পিছত কেইবাটাও অত্যাৱশ্যকীয় স্বাস্থ্য আৰু স্বচ্ছ সামগ্ৰীৰ হাৰ ৫% বা শূন্য জিএছটি হাৰলৈ হ্ৰাস কৰা হৈছিল।
ঘৰুৱা কীটনাশকৰ চহৰত ব্যৱহাৰ ৯২–৯৯% হ’লেও গ্ৰামাঞ্চলত ব্যৱহাৰ ৬৪–৭৩% সীমিত হৈ আছে, যিয়ে ব্যয়সাধ্যতাৰ বাধাক প্ৰতিফলিত কৰে। ই ৱাই-এইচআইচিএৰ প্ৰতিবেদনত উল্লেখ কৰা হৈছে যে, এই ব্যৱধানে কম আয়ৰ আৰু গ্ৰাম্য পৰিয়ালসমূহক অসমতাপূৰ্ণভাৱে প্ৰভাৱিত কৰে, যিবোৰ ভেক্টৰ-জনিত ৰোগৰ প্ৰতি অতি সংবেদনশীল, যাৰ ফলত গুণগত মান নিশ্চিত সামগ্ৰীৰ সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ব্যৱহাৰ সীমিত হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।
হোম ইনচেক্ট কন্ট্ৰল এছচিয়েচন(এইচআইচিএ)ৰ সচিব তথা সঞ্চালক জয়ন্ত দেশপাণ্ডেয়ে জিএছটি ৰেহাইৰ জৰুৰী প্ৰয়োজনীয়তাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰি কয় যে, “মেলেৰিয়া আৰু ডেংগুৰ দৰে মহজনিত ৰোগ প্ৰতিৰোধৰ বাবে লিকুইড ভেপ’ৰাইজাৰৰ দৰে ঘৰুৱা কীটনাশক সামগ্ৰী অত্যাৱশ্যকীয়। অৱশ্যে, এই সামগ্ৰীসমূহৰ ওপৰত বৰ্তমান ১৮% কৰ আৰোপ কৰা হয়, যাৰ ফলত সেইবোৰ গ্ৰাহকৰ বাবে কম সুলভ হয়। একে সময়তে, অবৈধ প্ৰতিষ্ঠানসমূহে কৰ পৰিশোধ নকৰাকৈ অনিয়ন্ত্ৰিত সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰি আছে, যাৰ ফলত অনুপালন কৰা কোম্পানীসমূহৰ বাবে এক অ-সম প্ৰতিষ্ঠানৰ ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি হৈছে। জিএছটি হ্ৰাসে কেৱল সংগঠিত খণ্ডকেই সমৰ্থন কৰাই নহয় বৰঞ্চ এই অত্যাৱশ্যকীয় সামগ্ৰীসমূহ পৰিয়ালৰ বাবে অধিক সুলভ কৰি তুলিব, জনস্বাস্থ্যৰ ফলাফল শক্তিশালী কৰিব। জিএছটি ৰেহাইৰ পিছত সুলভ মূল্যৰ সামগ্ৰীবোৰে অধিক ব্যৱহাৰৰ বাবে চৰকাৰৰ ৰাজহ বৃদ্ধি কৰিব পাৰে।”
